Draagvermogenborden, niet altijd eenvoudig te begrijpen

Sinds 1982 is er al de "plicht" (beschreven in de NEN 5051) om op magazijnstellingen aan te geven welk gewicht op een paar liggers mag worden geplaatst en met welke eerste inhaakhoogte welk gewicht in een sectie mag worden geplaatst, de zogenaamde framebelasting.
Ook in de huidige Europese, geharmoniseerde normen, is het plaatsen van draagvermogen informatie opgenomen (NEN-EN 15.635).

volgens NEN 5051















Van dit type draagvermogenborden heb ik er maar heel weinig kunnen ontdekken. De wijze waarop al snel na 1982 magazijnstellingen van informatie werden voorzien was de draagvermogensticker. Op oude stellingen kom je deze zogenaamde GSF stickers nog wel eens tegen. 

GSF-stickers




















De volgende stap in de ontwikkeling van draagvermogenborden is afgeleid van deze GSF-sticker maar wordt niet door iedere magazijnstellingen leverancier op precies dezelfde wijze gemaakt en ook niet door iedere leverancier op dezelfde wijze ingevuld. Dit is dus ook de reden voor deze aflevering van mijn blog, een beetje helderheid in de draagvermogenborden wereld te scheppen.

basis draagvermogenbord




















Tot hier is de ontwikkeling nog goed te volgen. 

Hier onder volgen zo maar wat voorbeelden hoe draagvermogenborden er ook uit kunnen zien. Probeer ze maar te begrijpen.

Vaak is aan de sticker/draagvermogenbord te herkennen met welk merk stellingen je te maken hebt. Vervolgens is er met wat studeren ook nog wel te achterhalen of de informatie al dan niet op de juiste stelling is aangebracht. Regelmatig kom ik draagvermogenborden tegen die niet bij de stellingconfiguratie horen die er is opgebouwd. Ach, als er maar een bordje op zit dan zal het wel goed zijn zie ik mensen dan denken.

Maar let op: iedereen die goederen met een aangedreven transport/hefmiddel in een magazijnstelling plaatst "moet" uitgelegd zijn en begrijpen welke informatie op een draagvermogenbord staat en hoe daar mee om te gaan. 

Nog te vaak realiseren magazijnmedewerkers zich niet wat de risico's zijn van overbelasting van magazijnstellingen in combinatie met lichte t/m zwaardere beschadigingen van deze stellingen. Daarover in een toekomstig blog meer.

Over het lezen van een draagvermogenbord, stellingtypeplaat, draagvermogensticker of hoe de informatie die op magazijnstellingen aanwezig hoort te zijn ook genoemd mag worden.

Het basisprincipe is dat op een draagvermogenbord, verder afgekort tot DVB, te lezen is wat:
a) de liggerbelasting mag zijn bij gelijkmatig verdeelde belasting over beide liggers en over de gehele lengte van de liggers en wat
b) de sectie/frame belasting van een (pallet)stelling mag zijn bij een bepaalde inhaakhoogte van de eerste ligger. Dit is afstand vanaf de vloer tot bovenzijde van de eerste ligger. 


a) de liggerbelasting

Pallets "moeten" volgens de normen op deze wijze worden geplaatst. Van deze wijze van plaatsing gaan de stellingfabrikanten uit bij het produceren van hun materiaal. Ik heb voor dit blog gebruik gemaakt van de NEN 5051 omdat er veel magazijnen voor 2009 zijn ingericht waar deze norm nog van toepassing is. De huidige norm wijkt hier niet zoveel van af alleen de vrije hefruimte boven een pallet met lading tot onderzijde volgende ligger is wat verminderd. 

draagvermogen gegevens liggers

Deze fabrikant heeft er voor gekozen om de informatie over de draagvermogens van de gebruikte liggers in de stelling op een los bord te plaatsen. Veelal wordt alle informatie op één bord geplaatst, daarvan later een voorbeeld.


b) de sectie/frame belasting



Bij bovenstaande foto zijn in de stelling de ligger inhaakhoogtes gewijzigd en moet worden vastgesteld of met de ook gewijzigde eerste inhaakhoogte de vakbelasting niet te hoog is geworden. Hiervoor nemen we de maat op van vloer tot bovenzijde eerste ligger. Deze hoogte is, zoals op de foto hier onder te zien, ongeveer 1960 mm en wordt gemakshalve afgerond naar 2000 mm waardoor we aan de veilige kant zitten met het bepalen van de sectiebelasting.

Op de foto hier onder is te zien dat bij een eerste inhaakhoogte van 2000 mm een waarde is aangegeven van 5750 kg. Nu moet alleen nog worden vastgesteld of deze waarde niet wordt overschreden door de gewichten van alle pallets die in deze sectie staan op te tellen. Hier ontstaat vaak een heel ander probleem namelijk dat een heftruckchauffeur vaak geen idee heeft wat een pallet weegt en daardoor er vaak vanuit gaat dat als iets in een vak past het ook wel wat betreft het gewicht zal kunnen.

Deze fabrikant heeft er voor gekozen om meerdere inhaakhoogtes op een DVB te plaatsen zodat er enige speelruimte ontstaat voor de gebruiker om liggers op andere inhaakhoogtes aan te brengen. Het blijft altijd een kwestie van rekenen om te kijken hoeveel paar liggers van welk type je met welke palletgewichten in de stelling kunt aanbrengen. 


Verschillende uitgangspunten voor het berekenen van DVB's 

1) Er zijn leveranciers van (pallet)stellingen die het principe hanteren dat de sectiebelasting minimaal gelijk moet zijn aan de optelsom van de ligger draagvermogens. 
Bijvoorbeeld: ik heb 6 paar liggers in de hoogte met een draagvermogen van 2000 kg dan moet een frame zo gekozen worden dat met de gewenste eerste inhaakhoogte de sectiebelasting minimaal 12.000 kg is.

2 x 1500 = sectiebelasting 3000 kg

(hier kan bijvoorbeeld het ligger draagvermogen teruggebracht zijn omdat de waardes wel erg mooi uitkomen) 

5 x 2050 = sectiebelasting 10250 kg

(in dit geval kan bijvoorbeeld een zwaarder type frame gebruikt zijn, 
zie blog over stellingstaanders) 











2) Er zijn leveranciers van (pallet)stellingen die het principe hanteren dat de sectiebelasting niet gelijk hoeft te zijn aan de optelsom van de ligger draagvermogens omdat zij bijvoorbeeld hebben afgesproken met de gebruiker dat alle liggers met nooit meer dan 80% van de maximale liggerbelasting beladen worden. Meerdere redenen zijn denkbaar, voor personeel op de vloer is dit wel lastig want zij moeten de eerste keer het DVB narekenen voor ze kunnen besluiten of een (extra) pallet al dan niet nog in die sectie geplaatst mag worden.

In dit geval zijn er 8 paar liggers in de hoogte geplaatst en is het draagvermogen van een paar liggers, afhankelijk of het een 4 of 5 punts inhaking is (zie blog over liggers), 3290 of 3435 kg. 8 x 3290 kg = 26.320 kg. Op het DVB staat een waarde voor de sectiebelasting van 19.086 kg, de "gemiddelde" belasting per paar liggers is in dit geval 19.086 : 8 = 2385 kg.
In dit geval moet je dus niet blindelings aannemen dat je op alle liggers minimaal 3290 kg mag plaatsen aan pallets.

Vaklast, het draagvermogen per paar liggers, is hier 4.000 kg. De veldlast, draagvermogen per sectie, is maximaal 7000 kg. 
Gemiddeld draagvermogen per paar liggers is dan 7000 : 3 = 2333 kg.


Lastige(r) zaken

Dan hebben we tenslotte nog de "raad"plaatjes / studieobjecten. Om deze DVB's te begrijpen moet je eerst gaan studeren wat de producent voor informatie wilt geven. Soms vraag je je zelfs af of DVB's wel juist zijn.

Hier onder enkele voorbeelden van studie objecten:

1) meerdere variabelen

Ik heb hier te maken met diverse variabelen, 2 types liggers en 2 verschillende aantallen liggers in de hoogte. In de kleinste letters staat dat sectiebelasting is berekend voor een eerste inhaakhoogte van 1500 mm. 
Stel dat de 7 niveaus liggers de liggers zijn met een lengte van 2700 mm en een draagvermogen van 3000 kg per paar liggers dan zou de frame belasting in ieder geval 7 x 3000 = 21.000 kg moeten zijn. De sectiebelasting voor de secties met 5 niveaus liggers met een draagvermogen van van 4000 kg zou dan minimaal 20.000 kg moeten zijn. 
Alles altijd meer dan de huidige 16.500 kg. 


2) twijfels

Op het linker deel is te zien dat de sectiebelasting bij een eerste inhaakhoogte van 1100 mm 10.000 kg is en op het rechterdeel dat dit ook het geval is bij een eerste inhaakhoogte van 4050 mm. Ruim 3 x zo hoog als de 1100 mm van het linkerplaatje. Hoe hoger de eerste ligger is ingehaakt, hoe hoger de kniklengte is en normaliter hoe lager de sectiebelasting is. Nu zou dit eventueel verklaard kunnen worden uit terugbrengen van framebelastingen maar echt duidelijk is dit DVB niet.

Op het linker deel is te zien dat de sectiebelasting bij een eerste inhaakhoogte van 1150 mm 17.816 kg is en rechts dat dit nog 17.401 kg is bij een eerste inhaakhoogte van 2550 mm. Ruim 2 x zo hoog als de 1150 mm van het linkerplaatje. Hoe hoger de eerste ligger is ingehaakt, hoe hoger de kniklengte is en normaliter hoe lager de sectiebelasting is. Ook hier heb ik enige twijfel hoe ik deze waardes moet uitleggen aan de gebruiker.

3) Alles op een bord

Ook hier is het een beetje zoeken en meten. We hebben hier te maken met 2 soorten liggers en een hele lijst met inhaakhoogtes. Verder moet je met zelf delen en vermenigvuldigen, met misschien wel 2 types liggers in de hoogte, komen tot een indeling die klopt en begrijpelijk is ??

4) Andere taal en andere vormgeving ??

Een heel ander type DVB is bovenstaande. Hierbij staan verticaal ........in Kn en horizontaal...................in mm.????
Kom je er zo een tegen dan laat iemand deze een keertje aan je uitleggen en vertalen in leesbaar Nederlands zodat toekomstige werknemers er ook mee kunnen werken.


Zo kan het ook, DVB volgens de NEN-EN 15.635 
aangepast aan Nederland. 

In de afbeelding links is te zien wat het palletgewicht per pallet mag zijn, in het tabelletje rechts staan de overige gegevens. Alle belangrijke opmerkingen staan aan de bovenzijde van het DVB.

Moraal van deze blogaflevering:

Zorg er al in een vroeg stadium voor bij de aanschaf van (pallet)stellingen dat het duidelijk is op basis waarvan de stellingconfiguratie wordt aangeboden:

Op basis van liggerbelasting = aan optelsom van de maximale palletgewichten en sectiebelasting is minimaal gelijk aan de optelsom van de liggerdraagvermogens en dit alles bij een duidelijk vastgelegde maximale eerste inhaakhoogte.

OF

Iets anders wat in ieder geval helder en duidelijk besproken is en  schriftelijk vastgelegd.

Te vaak komen gebruikers er achter in een later stadium dat de stellingen toch niet zo zwaar belast kunnen worden als vooraf bedacht.

Leer in ieder geval alle gebruikers van de (pallet) stellingen hoe de draagvermogenborden te lezen en te gebruiken en wat hun verantwoordelijkheid daarbij is.

Met vriendelijke groet,

Frans Hardus 

  

De Stellingstaander

Veel gebruikers van magazijnstellingen realiseren zich niet dat, ook al zien ze er ongeveer hetzelfde uit, stellingstaanders door vorm en materiaaldikte andere belastingen kunnen opvangen.

In deze blog wat voorbeelden hoe diverse fabrikanten extra draagvermogen creëren in hun staanders. In een volgend blog zal ik ook nog ingaan op de schoorpatronen in de frames want ook daar zitten verschillen in die het draagvermogen van een stelling kunnen beïnvloeden.

Ik vergelijk hieronder 3 x 2 staanders van een merk waarbij, voor de vergelijking van de draagvermogens, bij de verschillende stijlen de gelijke inhaakhoogtes worden genomen. Inhaakhoogte noemen we afstand van vloer tot bovenzijde eerste ligger, deze inhaakhoogte bepaalt, grof gezegd, het draagvermogen van een frame. Hoe hoger een eerste ligger hangt hoe groter de kniklengte hoe minder het draagvermogen. Bij de behandeling van draagvermogenborden en hoe deze te lezen en te controleren kom ik nogmaals op deze begrippen terug.

Op de afbeeldingen hiernaast zie je aan de voorzijde van de stijl geen verschillen maar aan de achterzijde is duidelijk te zien dat er een extra "vleugel" aanwezig is.

 

 Op het tabelletje hiernaast is,
bij gelijke inhaakhoogtes, te zien dat de stijl met het stukje extra staal meer draagvermogen heeft als een stijl zonder dat extra stukje materiaal.






Bij bovenstaand merk wordt extra draagvermogen gecreëerd door een stijlaanpassing, zo zijn er ook fabrikanten, zie hieronder, die dit doen door verschillende materiaaldiktes te gebruiken.

  

Een derde wijze om meer draagvermogen te creëren in een staander, die er vanaf de voorzijde gelijk uit ziet, is door de diepte van de stijl groter te maken.
Deze fabrikant wijzigt niet alleen de diepte van een stijl maar bij 2 types ook de dikte van het materiaal.

                                                             

Ook hier ze je weer het draagvermogen van een frame oplopen bij een gelijkblijvende eerste inhaakhoogte.

Moraal van het verhaal:

"Let, vooral bij de aanschaf van tweedehands stellingmateriaal en bij aanschaf van vervangingsonderdelen, op alle aspecten (breedte, diepte en dikte) van de stijlen.

Vriendelijke groet,

Frans Hardus

De voetplaat

Onder bijna alle type magazijnstellingen zitten voetplaten, deze moeten de druk van de staander op de vloer verdelen en moeten zo zijn gemaakt dat er door de voetplaat in de vloer verankerd kan worden. Eventuele vulplaten die onder de voetplaten worden gelegd om de stellingen in het lood (waterpas) te zetten dienen zoveel mogelijk de gehele voetplaat te ondersteunen.

Het type voetplaat wordt bepaald door de druk van de staander op de voetplaat en wordt door fabrikant en/of importeur van de magazijnstellingen berekend. Hierbij dient ook gekeken te worden naar de drukvastheid van de vloer. (vaak is het verstandig om bij het bedrijf dat de betonvloer heeft gestort te informeren wat de druk per cm² mag zijn) Bij tweedehands stellingen dus goed opletten welke voetplaten er gemonteerd zijn en zorgen dat de draagvermogen gegevens van de stellingen met de gemonteerde voetplaten worden meegeleverd en worden aangebracht op de stellingen (over de draagvermogenborden, als we wat hoger in de stellingen zijn aangeland, meer)



Op de afbeelding hier boven is goed te zien dat bij gebruik van staanders van de types:
P1 t/m P3 er een voetplaat wordt gebruikt met een bepaalde vorm en een dikte van 5 mm en dat voor de staander type P4 een groter en dikker type wordt gebruikt.

Een andere fabrikant heeft gekozen voor de oplossing zoals hier links zichtbaar








Hoe zwaarder een stelling is uitgevoerd, hoe meer druk er opgevangen moet worden, hoe dikker over het algemeen een voetplaat zal moeten zijn.

In de NEN-EN 15635 staat beschreven dat voetplaten ( en dus ook de vulplaten die eventueel worden gebruikt) volledig contact moeten hebben met de vloer: “base plates shall be in contact under their entire area with the floor of the building or any prepared plinth.The base plates shall be packed up with suitable steel shimming or grouting under the whole of the planarea of the base plate. Steel shims should be permanently located under the base plates or, if preferred,sufficiently strong and shrink-proof mortar can be injected under the base plates to fulfil a similar function.

Bij een eventuele keuring van magazijnstellingen zal hier dan ook naar gekeken worden. Hoe groter het oppervlak van de voet/vulplaat dat contact heeft met de betonvloer hoe beter de druk wordt verdeeld.

Voor stellingen van voor 2008 (NEN 5051) geldt voor de voetplaten iets identieks als voor nieuwere stellingen:

Voetplaten moeten over hun totale oppervlak in contact zijn met de gebouwvloer, of met de bovenkant van eventueel aanwezige opstortingen. Om dit te bereiken moeten, waar nodig, onder de voetplaten (stalen) vulplaatjes of dergelijke, plaatsvast en bestendig, worden aangebracht, dan wel kan worden gekozen voor achteraf ondersabelen met voldoend sterke en krimp vrije mortel.

Heb je te maken met vloeren anders dan beton dan moet er echt wel een specialist bijkomen die advies kan geven hoe de stellingen op extra grote zogenaamde drukplaten worden geplaatst of dat de stellingen in U-profielen geplaatst dienen te worden en hoe verankering uiteindelijk kan worden uitgevoerd. We hebben het dan over vloeren bestaande uit bijv.klinkers, stelconplaten of asfalt.

De vloer met de gebruikte voetplaat en de juiste wijze van verankering is de basis voor een degelijke opstelling van magazijnstellingen.

Een goed fundament is meer dan het halve werk.

Vriendelijke groet,

Frans Hardus